
Bazen Mendiarte izeneko herri bat ez oso handia. Jende dezente bizi zen han, baina oraindik belardiak eta baserriak ikus zitezkeen herri inguruan eta mendi aldera baso ederrak ere bai. Hantxe bizi zen belaze baten bazterrean, esola batean itsatsita, barraskilo kuxkuxeroa. Herri-bidearen ondoan zegoenez esola, handik ederki ikusten zituen barraskiloak jendearen joan-etorriak, eta ongixko entzuten herritarren txutxu-mutxuak, kexuak eta elkarrizketak.
Egun batean, euria egin zuen gogotik, eta badakizue barraskiloak zeinen ibiltari bihurtzen diren bustiarekin. Bere esolatik jaitsi eta kaminoan zehar paseatzen hasi zen bere rulotta eta guzti barraskiloa. Auto batek ia harrapatu zuen azpian eta eskolara bidean zihoan Garazik ikusi zuen zelako arriskua pasatzen ari zen animalia gajoa. Neskak, errukia sentitu zuen, eta eskuetan hartu eta belar artera eraman zuen barraskiloa. Honek, esker onez, animalien mintzoa ulertarazi zion eta honako hitz hauek esan zizkion:
“Ez dakizu, neska, zeinen zoriontsu naizen. Bizia sabatu didazu eta badakizu zergatik den hori? Orain eskolara oinez etortzen zarelako. Lehen ez nuen umerik ikusten eskolara bidean, autoak bakarrik, kea, bozina hotsak, desordena eskola inguruan… Orain batzuk bizikletan joaten zarete, beste batzuk patinetean, asko oinez… eta horrela egunero ikusten zaituztet eta zuen kontuak entzuten egoten naiz. Pozik ikusten zaituztet lagunartera zoaztelako, elkarrekin kontu berriak esaten dituzuelako. Azeriak ere esan dit herri honetako umeak zoriontsuago ikusten omen dituela orain, eta hark hori esaten badu, egia izango da, asko daki-eta azeriak.”
Garazik harrituta entzun zuen barraskiloaren mintzoa eta eskolan andereñoari kontatu zion gertatutako guztia. Andereñoak esan zion: “Ikusten duzu zenbat onura dakarren eskolara oinez etortzeak? Barraskiloa eta azeria ere konturatu dira eta seguru beste animalia guztiek ere eskertuko dutela.”
Orduan Endongo-k hartu zuen hitza, Ugandatik etorriako mutiko beltzak: “Gure amarentzat eguneko momenturik ederrenak eskolara joaterakoan eta handik etortzerakoan pasatzen zituztenak omen ziren. Bost edo sei kilometro behar zituzten, han Afrikan, eskolara joateko eta beste hainbeste etortzeko, baina umeek elkarrekin kontu-kontari, jolasean, kantari edo animaliak ikusten pasatzen omen zuten denbora. Huraxe izaten omen zen eguneko unerik zoriontsuena…”
Mendiarteko umeak ere konturatu ziren algaraka eta oihuka egiten zuten bidea atseginagoa zela; batzuetan kukuaren kantua entzuteko ere balio zuela ibilaldi hark eta kukuaren kantua entzutea gauza handia da, udaberriko eguna alaitzen baitu kukuak bere kantuarekin, ipurtargiak gaua alaitzen duen bezalaxe bere argiarekin.
Handik aurrera, umeek nahiago zuten eskolara joan goizeko haizekirri freskoa aurpegian sentituz edota matxinsaltoen jauziak ikusiz edota tximeleten hegaldi akrobatikoak mirestuz. Tartetan amona mantangorriren bat ere hurbiltzen zen umeen jolasgiro alaia sentitzera eta inoiz mokotarro edo kakalardo adar-handi horietakoren bat ere umeen txilioekin hunkitu eta inguratu omen zen umeen multzoak bisitatzera.
Geroztik Mendiarte herria alaiagogarbiago ikusten da.
IÑAKI ZUBELDIA